Wstęp
Marija Rostisławowna Kapnist była wybitną radziecką i ukraińską aktorką filmową, której kariera trwała niemal czterdzieści lat. Urodzona 22 marca 1913 roku w Petersburgu, Kapnist przeszła przez wiele trudności, w tym aresztowania i zesłania, jednak jej pasja do sztuki i talent aktorski pozwoliły jej na zaistnienie w świecie kina. W ciągu swojej kariery zagrała w ponad stu produkcjach filmowych, zdobywając uznanie jako jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci swojego pokolenia. W artykule tym przyjrzymy się życiu Mariji Kapnist, jej młodości, karierze aktorskiej oraz wpływowi, jaki wywarła na ukraińskie kino.
Młodość i edukacja
Marija Kapnist urodziła się w rodzinie ukraińskiej o szlacheckich korzeniach. Jej ojciec, hrabia Rościsław Kapnist, był potomkiem kozackiego pułkownika z Myrhorodu i Kijowa, a matka Anastazja Bajdak miała również bogate kozackie dziedzictwo. Już od najmłodszych lat Marija wykazywała talent artystyczny, który został dostrzegany przez takich mistrzów jak Fiodor Szalapin. Po rewolucji październikowej rodzina Kapnistów opuściła Petersburg i osiedliła się w Sudaku na Krymie, gdzie z początku starali się wieść normalne życie.
Jednak tragiczne wydarzenia zaczęły się splotem ich losów. W 1921 roku ojciec Mariji został zamordowany przez Czeka, co zmusiło rodzinę do ukrywania się. W 1927 roku Marija przeniosła się do Kijowa, gdzie zamieszkała u ciotki i ukończyła szkołę. Jej dalsza edukacja przeniosła się do Leningradu, gdzie rozpoczęła studia w studiu teatralnym przy Teatrze Dramatycznym im. A. Puszkina. Niestety, po tych tragicznych wydarzeniach w jej życiu nastał kolejny cios – w 1934 roku została wydalona z instytutu teatralnego z powodu swoich powiązań z rodziną Kapnist oraz szlacheckiego pochodzenia.
Więzienie i zesłanie
Życie Mariji Kapnist stało się coraz bardziej dramatyczne na przełomie lat 30. XX wieku. W 1937 roku została po raz pierwszy aresztowana, jednak szybko zwolniono ją bez postawienia zarzutów. Niestety, 27 sierpnia 1941 roku ponownie aresztowano ją pod zarzutem propagandy antyradzieckiej. Została skazana na osiem lat łagrów – obozów pracy przymusowej – co znacząco wpłynęło na jej życie i karierę.
W trakcie swojego pobytu w łagrze Marija urodziła córkę Radisławę, której ojcem był polski szlachcic Jan Wołkoński. Tragiczny los czekał również na niego – został stracony trzy lata później. W 1951 roku Marija została skazana na kolejne dziesięć lat więzienia; jej małą córeczkę umieszczono w sierocińcu. Dopiero interwencja radzieckiego polityka Anastasa Mikojana umożliwiła jej uwolnienie w 1956 roku, a sąd unieważnił wszystkie wcześniejsze wyroki.
Rehabilitacja i kariera aktorska
Po zwolnieniu Marija Kapnist wróciła do Kijowa, gdzie zaczęła nowe życie jako masażystka. W 1956 roku zadebiutowała w filmie „Одна ніч” (Jedna noc), co otworzyło jej drzwi do kariery aktorskiej. Spotkanie z pisarzem Mykołą Bażanem pomogło jej znaleźć zatrudnienie w Narodowym Związku Pisarzy Ukrainy. Mimo trudności z uzyskaniem zgody na opiekę nad córką Radisławą, Marija nie poddawała się i walczyła o swoją niezależność oraz zawodowe spełnienie.
W latach 1960-1993 pracowała w Wytwórni Filmowej Dowżenki, gdzie wystąpiła w wielu znanych filmach takich jak „Klucze do nieba”, „Czarownica z bagien”, „Rusłan i Ludmiła”, „Tabor wędruje do nieba”, „Dzikie polowanie króla Stacha”, „Na wyspie łez” oraz „Nowe przygody jankesa na dworze króla Artura”. Dzięki swoim rolom staruszek, czarownic oraz cyganek zdobyła ogromną popularność i sympatię widzów.
W 1988 roku Marija Kapnist została uhonorowana tytułem Zasłużonego Artysty Ukraińskiej SRR, co stanowiło zwieńczenie jej długoletniej kariery aktorskiej.
Śmierć i upamiętnienie
Po latach ciężkiej pracy w podziemnych kopalniach podczas zesłania, Marija zaczęła cierpieć na klaustrofobię, co miało wpływ na jej codzienne życie. W październiku 1993 roku uległa tragicznemu wypadkowi samochodowemu podczas przechodzenia przez Aleję Zwycięstwa w Kijowie. Zmarła 25 października tego samego roku, pozostawiając po sobie bogaty dorobek artystyczny oraz wspomnienia związane z burzliwym życiem.
Po śmierci Mariji Kapnist wiele osób postanowiło ją upamiętnić. W 2009 roku ukraiński reżyser Serhij Darijczuk nakręcił dokument poświęcony jej życiu pt. „Горда сльоза”. Z okazji setnych urodzin aktorki w 2014 roku Ukrposzta wydała znaczek pocztowy z jej podobizną, a także umieszczono tablicę pamiątkową przy ulicy Wasyla Łypkiwskiego 25/7 w Kijowie. W 2018 roku kijowska rada miejska przemianowała ulicę Andrieja Żelabowa na ulicę Mariji Kapnist.
Zakończenie
Marija Kapnist to postać niezwykła, której życie obfitowało w dramatyczne doświadczenia oraz artystyczne osiągnięcia. Mimo przeciwności losu udało
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).