Maksymilian Hajkowicz – Życie i Służba Wojskowa
Maksymilian Konrad Hajkowicz, urodzony 3 marca 1889 roku w Święcianach, to postać, która na trwałe wpisała się w historię Wojska Polskiego. Jako pułkownik saperów wyróżniał się nie tylko zdolnościami dowódczymi, ale również odwagą i determinacją w walce o niepodległość Polski. Jego życie to przykład zaangażowania w służbę wojskową oraz poświęcenia dla kraju.
Wczesne Lata i Edukacja
Maksymilian był synem Jana i Joanny z Tworkowskich. Po ukończeniu gimnazjum handlowego w Wilnie w 1910 roku, został powołany do odbycia obowiązkowej służby wojskowej w armii rosyjskiej. W latach 1910-1912 kontynuował naukę w Aleksandrowskiej Szkole Wojskowej w Moskwie, gdzie zdobył wiedzę teoretyczną oraz praktyczne umiejętności niezbędne do przyszłej służby wojskowej. Po ukończeniu szkoły otrzymał stopień podporucznika saperów i rozpoczął służbę w 17 pułku inżynieryjnym w Zarajsku.
Droga do Legionów Polskich
W 1917 roku, podczas I wojny światowej, Hajkowicz podjął decyzję o dezercji z armii rosyjskiej, by dołączyć do Legionów Polskich. Niestety, został ujęty i osadzony w więzieniu. Udało mu się jednak uciec dzięki pomocy zaprzyjaźnionego strażnika. Po rewolucji lutowej wrócił do swojego pułku, gdzie z sukcesem zwerbował około 150 Polaków i dotarł z nimi do I Korpusu Polskiego pod dowództwem generała Józefa Dowbora-Muśnickiego. Z braku etatów oficerskich został przeniesiony do III Korpusu Polskiego na Ukrainie.
Udział w Wojnie Polsko-Bolszewickiej
Po przedostaniu się do Polski na początku grudnia 1918 roku, Hajkowicz natychmiast wstąpił do odrodzonego Wojska Polskiego. Jego kariera szybko nabrała tempa; objął funkcję zastępcy szefa Zarządu Fortecznego w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej uczestniczył w zdobywaniu Wilna oraz walkach nad Dźwiną. Jego umiejętności inżynieryjne były nieocenione podczas ofensywy bolszewickiej na Warszawę, gdzie kierował pracami fortecznymi na przedmościu stolicy.
Wojna Litwy Środkowej
Jesienią 1920 roku Hajkowicz został szefem Inżynierii Wojska Litwy Środkowej i brał udział w kampanii gen. Lucjana Żeligowskiego przeciwko Litwinom. Jego działania miały kluczowe znaczenie dla zabezpieczenia polskich interesów na tym terenie oraz dla dalszego kształtowania granic odrodzonej Polski.
Kariera Po Wojnie
Po zakończeniu działań wojennych Maksymilian Hajkowicz pełnił różne funkcje związane z inżynierią i organizacją wojskową. W latach 1921-1923 był szefem Wydziału Organizacyjnego Szefostwa Inżynierii DOK nr I w Warszawie. Następnie przez dwa lata pełnił obowiązki zastępcy dowódcy 3 pułku saperów w Wilnie. W latach 1925-1926 odbył studia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie, co pozwoliło mu na dalszy rozwój kariery wojskowej.
Kierownictwo Centrum Wyszkolenia Saperów
Po ukończeniu studiów Maksymilian został szefem Oddziału Organizacyjnego Departamentu V Inżynierii i Saperów w Ministerstwie Spraw Wojskowych. W 1929 roku objął stanowisko komendanta Centrum Wyszkolenia Saperów w Modlinie, gdzie mógł wykorzystać swoje doświadczenie oraz zdolności organizacyjne, aby szkolić kolejne pokolenia saperów.
Ostatnie Lata Służby i Śmierć
W latach 1934-1936 Hajkowicz był szefem saperów przy II wiceministrze spraw wojskowych, a następnie dowodził 2 Grupą Saperów aż do wybuchu II wojny światowej. Jego umiejętności oraz doświadczenie były niezwykle ważne podczas walk z niemieckim agresorem we wrześniu 1939 roku.
Zmarł 16 lutego 1940 roku w Bukareszcie, a jego symboliczny grób znajduje się na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 84-1-9). Pamięć o Maksymilianie Hajkowiczu trwa dzięki jego osiągnięciom oraz wkładzie w obronę niepodległości Polski.
Awanse i Odznaczenia
Maksymilian Hajkowicz przeszedł przez różne etapy awansów wojskowych, które odzwierciedlały jego zaangażowanie oraz umiejętności. Na stopień majora został zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku. W 1928 roku awansowano go na podpułkownika, a następnie na pułkownika z dniem 19 marca 1937 roku.
W ciągu swojej kariery wojskowej otrzymał liczne odznaczenia, które podkreślają jego zasługi dla kraju. Były to między innymi Krzyż Walecznych (1922), Złoty Krzyż Zasługi (16 marca 1934), Medal Niepodległości (25 stycznia 1933) oraz Srebrny Krzyż Zasługi (30 grudnia 1924). Otrzymał także Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej oraz Medal Zwycięstwa („Médaille Interalliée”).
Opinie o Maksymilianie Hajkowiczu
Opinie jego przełożonych oraz współpracowników wskazują na wysokie umiejętności organizacyjne i dowódcze Hajkowicza. Generał Dąbkowski opisał go jako „zdol
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).