Wstęp
Muhammad Abd al-Hakim Amir był jednym z najważniejszych egipskich wojskowych XX wieku, którego życie i kariera były ściśle związane z burzliwymi wydarzeniami w historii Egiptu. Urodził się 11 grudnia 1919 roku w rodzinie zamożnych właścicieli ziemskich. Jego droga do znaczącej roli w egipskiej polityce i wojsku rozpoczęła się w Akademii Wojskowej, gdzie zdobył wykształcenie i nawiązał bliskie relacje z przyszłymi liderami ruchu Wolnych Oficerów. Amir, jako głównodowodzący armii egipskiej, odegrał kluczową rolę w rewolucji 1952 roku oraz w kolejnych konfliktach zbrojnych, które miały miejsce w tym okresie. Jednak jego kariera zakończyła się tragicznie po niepowodzeniach militarnych i oskarżeniach o zdradę stanu, co doprowadziło do jego samobójstwa w 1967 roku.
Wczesna działalność
Amir pochodził z rodziny o silnych tradycjach ziemiańskich, co wpłynęło na jego przyszłe życie i decyzje. Po ukończeniu egipskiej Akademii Wojskowej, gdzie studiował równocześnie z wieloma przyszłymi liderami ruchu Wolnych Oficerów, zaczął manifestować swoje poglądy nacjonalistyczne oraz sprzeciw wobec brytyjskiego kolonializmu. Jego kariera wojskowa rozpoczęła się od służby w Chartumie, a następnie zaangażował się w działalność polityczną, która miała na celu obalenie monarchii królewskiej.
Udział w rewolucji egipskiej
Amir był jednym z kluczowych członków stowarzyszenia Wolnych Oficerów, chociaż nigdy nie zasiadał w kierującym nim komitecie. W dniu 23 lipca 1952 roku brał udział w przewrocie wojskowym, który obalił króla Faruka I. Po tym wydarzeniu Amir stał się członkiem Rady Rewolucyjnych Dowódców i szybko zdobył wpływy w nowym rządzie. W czerwcu 1953 roku Gamal Abdel Naser, de facto lider rewolucji, mianował Amira głównodowodzącym egipskich sił zbrojnych, co oznaczało ogromny awans w jego karierze wojskowej.
Po utworzeniu Zjednoczonej Republiki Arabskiej przez Egipt i Syrię, Amir został wysłany do Syrii, aby nadzorować władzę syryjską. W trakcie tego okresu podjął decyzje mające na celu utrzymanie popularności wśród syryjskich elit gospodarczych, co jednak doprowadziło do jego niepopularności wśród ogółu społeczeństwa. W czasie kryzysu sueskiego oraz interwencji w Jemenie Północnym Amir dowodził siłami egipskimi, co miało znaczący wpływ na rozwój konfliktów regionalnych.
Wojna sześciodniowa
W 1967 roku Amir był jednym z kluczowych graczy przed rozpoczęciem wojny sześciodniowej pomiędzy Egiptem a Izraelem. Choć toczyły się dyskusje na temat rzeczywistego stanu przygotowań armii egipskiej do walki, Amir przekonywał prezydenta Nasera o gotowości sił egipskich do starcia. Niestety dla Egiptu wojna zakończyła się całkowitą klęską i ujawniła słabości armii oraz błędy strategiczne kierownictwa.
Po serii porażek wojskowych Emir usunął się ze wszystkich piastowanych stanowisk 8 czerwca 1967 roku, jednakże jego dymisja nie przyniosła mu ulgi. Jako osoba publiczna stracił popularność na skutek licznych skandali obyczajowych oraz wystawnego stylu życia, co przyczyniło się do jego marginalizacji politycznej.
Upadek i śmierć
Po przegranej wojnie sześciodniowej Naser obarczył Amira winą za klęskę Egiptu oraz oskarżył go o próbę zamachu stanu. Amir został aresztowany wraz z innymi bliskimi współpracownikami Nasera. W wyniku presji społecznej oraz politycznej Naser pozostał u władzy, a Amir stał się kozłem ofiarnym dla niepowodzeń militarno-politycznych państwa.
14 września 1967 roku Muhammad Abd al-Hakim Amir popełnił samobójstwo w więzieniu. Istnieją różne teorie dotyczące jego śmierci; niektórzy twierdzą, że był to akt desperacji wynikający z ogromnej presji oraz oskarżeń o zdradę stanu. Inni sugerują, że mogło to być morderstwo mające na celu uciszenie niewygodnego świadka wydarzeń związanych z przegraną wojną.
Zakończenie
Muhammad Abd al-Hakim Amir pozostaje kontrowersyjną postacią w historii Egiptu. Jego życie było nierozerwalnie związane z przemianami politycznymi i militarnymi tego kraju w połowie XX wieku. Choć początkowo wydawało się, że Amir ma szansę na osiągnięcie wielkich sukcesów jako dowódca sił zbrojnych i bliski współpracownik Gamala Abdela Nasera, to jego kariera zakończyła się tragicznie na skutek porażek militarnych oraz osobistych skandali. Historia Amira jest przykładem na to, jak szybko można stracić władzę i popularność w świecie polityki pełnym napięć i konfliktów.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).